Overtocht Kaap Verden naar Brazilië

Op 20 januari 2006 vertrekken we voor onze oversteek naar Natal in Brazilië. ´s Middags moeten we helaas afscheid nemen van Anja en Hans (Fiddlesticks), die vandaag ook vertrekken. We hebben een heel gezellige maand op de Kaap Verden doorgebracht met z’n vieren en we zullen ze echt missen! Maar, we komen elkaar vast wel weer ergens tegen! In ieder geval hebben we afgesproken, dat we tijdens de oversteek dagelijks contact hebben met elkaar via de SSB. Eens kijken wie de eerste vis vangt!

We varen van de ankerplek weg en zijn om 17.00 uur onder zeil. Het zonnetje schijnt en we kijken elkaar aan: Yes, het gaat beginnen en we hebben er zin in!

Onze traditie om met Neptunus te proosten voor een behouden vaart, houden we in ere. We schenken 3 kleine drankjes in en geven er 1 aan Neptunus. Dus Neptunus…doe je best.

De Fiddlesticks vaart een westelijke koers en wij varen zuid-zuidwest. Nog voor het donker zijn we elkaar al uit het oog verloren. Wat gaat dat snel. Als we het eiland Sao Vicente voorbij zijn, zetten we de passaatzeilen en gaan met een matig en af en toe zeer langzaam vaartje de nacht in.

In Mindelo hebben we voor vertrek nog vis gekocht(tonijn) en ‘de chefkok’ bereidt weer eens een culinair maaltje! (voor de liefhebbers: In de roomboter gebakken tonijn met een topping van tomaat-pimento met daarbij gewokte groenten –paprika met uien in knoflook- en met koriander gekruide rijst, wij komen niets tekort!).

De volgende middag melden we ons aan bij Iduna (Willy). Een Duitser die in Zuid-Spanje op zijn schip woont en als hobby ‘Wetterberatung’ via de SSB heeft. Hij vindt het leuk schepen met weer- en zeiladviezen te begeleiden op hun overtocht. Willy zegt dat hij ons reisschema in kaart zal brengen en morgen het een en ander zal uitpluizen. Dit, om zo door te kunnen geven hoe we straks het beste door de ‘doldrums’ komen. (Doldrums=’paardenbreedten’ : Gebied 30° ten noorden en ten zuiden van de evenaar, dat gekenmerkt wordt door warm en droog weer en een windloos gedeelte).

De eerste zeildag zit erop. Tot nu toe een rustig zeetje, 15 knopen wind en we gaan nog steeds pal voor het lapje!  Gemiddelde snelheid 5,7 kn. We hebben onderweg niet veel gezien. Nee, ook geen dolfijnen op surfplanken!

Om 18.00 utc hebben we dagelijks contact met Hans en Anja, even bijkletsen en het ‘menu van de avond’ doorspreken. Chili con carne, dat klinkt goed, dat maken wij morgen dus.

22-24 januari 2006

Vandaag hebben we weer een rustig zeildagje. Er is weinig wind en de zee is kalm. We lezen wat en hebben tijd genoeg om te kokkerellen. Zolang het nog niet teveel rolt of schuin gaat, doen we ons best om zo gezond en compleet mogelijk te koken. Nu zijn de groenten nog vers, dus is het iedere dag, tot het op is, weer lekker smullen.

We varen tot het donker wordt met de halfwinder en zetten de passaatzeilen voor de nacht. ’s Middags hebben we nog even contact met de ‘Bess’, een Duits zeiljacht, die we hebben leren kennen in La Gomera. Om 20.00 uur worden we opgeroepen door een olietanker. Hij is stuurboord een paar mijl voor ons en mindert vaart. De kapitein vertelt dat ze onderweg zijn naar Nigeria met olie en vraagt of ‘ie voldoende afstand heeft voor ons (‘are you okay with our distance from you’). Volgens ons zit ‘ie gewoon om een praatje verlegen. Grappig eigenlijk, want hij is erg nieuwsgierig naar onze boot en naar ons reisdoel. Hij heeft zelf ook een zeilboot, maar heeft nog nooit zo’n groot stuk gezeild. We praten wat over en weer en wensen elkaar een goede wacht.

Met onze passaatzeiltjes gaan we de nacht in en we gaan gestaag, maar traag (4,5-knoop) op onze koers. ’s Nachts hebben we voor het eerst dolfijnen langs de boot (en naar later blijkt ook de laatste keer).

Tot de ochtend hebben we weinig wind, maar gelukkig neemt ‘ie begin van de middag toe en lopen we zo’n 6 kn met onze passaatzeiltjes. De golven zijn nog aangenaam, ook voor Merak, want die moet iedere keer naar ‘zijn plekkie’ op het achterdek. We hebben een lijntje uit, maar de vissen willen niet echt bijten (6-7 knopen is eigenlijk te hard; kunnen die visjes niet bijhouden, haha).

Soms zien we hele scholen vliegende vissen langs komen. Leuk om te zien! Het lijkt wel of ze met een katapult uit het water worden geschoten en ze gaan erg ver! Misschien de volgende keer maar wat met het schepnetje proberen?

Tot nu toe ziet de weersverwachting er goed uit. Noord-oosten wind en zo’n 20 knopen. Voor ons perfect dus.

Deze nacht is het erg donker en we zetten de radar op stand-by en kijken om het half uur even of er een schip in de buurt is. Er staan nu ook golven van een kleine 3 meter.

Gijs had nog visbouillon getrokken en in de koelkast bewaard en daar hebben we in de middag een completer soepje van gemaakt. Maar helaas, 1 golfje gooide roet in de soep! Een niet verwachte beweging van het schip en de helft belandt in de gootsteen. Tsja, het blijkt wel dat vis moet zwemmen!

Maar leuk is anders. We hebben het nog vaak over onze vorige boot, waarin een cardanisch aanrecht zat (kon ook vastgezet worden). Zeker op zulke tochten is dat echt zo gek nog niet. In deze 7 maanden is er ondanks de anti-slip matjes toch al behoorlijk wat etenswaar door de boot heen gestuiterd.  

Iedere dag om 6 uur pm hebben we ‘happy hour’: een drankje en een hapje, koken later wat en latenom half 8 ons wachtsysteem in gaan. (4 uur op 4 uur af en dan 3uur op 3uur af, zodat we het grootste deel van de dag samen door kunnen brengen).

’s Nachts krijgen we 2 kleine squalls over ons heen. (1 keer met een spatje regen, maar gelukkig maar max wind 7 Bft; Als het niet meer wordt dan dat tekenen we ervoor).

25 januari

De boot rolt wel meer en het is een broeierige dag vandaag. Wel hebben we zo nu en dan een buitje, waar (gelukkig) niet veel extra wind uit komt. Vandaag was het een rare dag. Eerst blijkt in de ochtend dat het gas op is. We moeten de bakskist voor een deel uitpakken om bij de andere gasfles te komen en zorgen dat de spullen niet van het dek rollen! We sluiten de nieuwe gasfles aan en kunnen verder met het maken van koffie en een ontbijtje. In de loop van de ochtend als we de genua in willen rollen om daarna de boom erin te zetten, blijkt dat de lijn vast zit in de trommel. We rollen de genua nu helemaal uit en moeten met de hand de complete lijn uit de trommel halen en er opnieuw in zetten. Na anderhalf uur is het klusje geklaard. Later in de ochtend neemt de wind toe en moeten we een 2e rif zetten. Tot onze schrik slaat de 3e reeflijn van het grootzeil zich vast in de windgenerator die in de achtermast gemonteerd zit.  We maken de reeflijn los van de giek om de generator niet van de steun af te trekken en laten het grootzeil zakken. En nu, moet de lijn nog uit de windmolen. We zetten de stuurautomaat erop en Gijs heeft inmiddels zijn klimgordel aangetrokken. Hij maakt zich vast aan de bezaanval en Paula takelt hem omhoog. Gelukkig is het maar halverwege de mast, maar toch.. het waait wel zo’n 25 knopen. Gijs klimt onder de zaling door en zet zich met een been schrap tegen de mast en het andere been tegen het hoofdwant. Nu de lijn eruit froebelen en oppassen als de molen weer wind vangt. Dat wordt anders wel heel snel een kort kapsel! Het lukt wonderwel snel en Gijs kan weer ‘afdalen’. Het 2e rif kan er nu in en we kunnen weer gaan met die banaan!.

Het rolt aardig vandaag en ’s middags stuitert Gijs de kleine toiletruimte door. Hij wordt naar de stuurboord kant gelanceerd en zegt: verdx*!?xxx*3!?h&%@*?!t Hij.heeft gelukkig zelf niets, maar er  breekt een schapje af en het toiletdeksel bevindt zich ergens anders. Al met al een prima klusdagje dus, haha. Maar wel een lekkere afstand gezeild vandaag.

We hebben nog steeds een goed tempo (gemiddeld 6,4 knopen) en af en toe hoge golven. Hierdoor heeft Merak een nieuwe bezigheid: eten met hindernissen. Om zijn evenwicht te bewaren gaat hij van links naar rechts, terwijl zijn bak tegengesteld heen en weer schuift. Het is een komisch gezicht, maar we helpen ‘m toch maar even.

26 januari: In de nacht hebben we prima gezeild. Wel hebben we af en toe hoge golven gehad., maar zeilen nu al 28 uur met genua + groot (1 rif). De wind is tussen 15 - 30 kn (in buien) en we hebben een gemiddelde van 6,4 kn.

Als Gijs naar bed gaat omdat zijn wacht erop zit, hoort hij ineens wat door het achterluik vallen, vlak naast zijn hoofdkussen. ”Paula, kom snel“. En, hoe is het mogelijk, door de kleine opening is een vliegende vis in de achterhut belandt! Hij ziet overigens erg blauw (nee, niet alleen door zuurstofgebrek!). Van schrik pakt Gijs ‘m met een T-shirt op en smijt hem door het raam terug in zee. Verdorie, die had eigenlijk op de foto gemoeten voor op de site!

’s Nachts gaan de ramen dicht en ritsen we de buiskap dicht (wordt dan een soort doghouse) omdat het vaak regent. Dat is minder, want het is overdag erg warm (30 graden of meer) en het koelt ’s avonds af naar (jawel!) 28 graden. Niet echt een pretje dus als je niets open kunt zetten.

27 januari: We hebben nog steeds de NO-passaat te pakken met zo’n 20 kn wind. Het is een bewolkte dag en er staan hoge golven. Hoger dan bij een windkracht 5 hoort. Dus de boot rolt weer flink. Tsa, sommigen gaan ervoor naar Walibi of De Efteling, maar wij zitten gratis en voor niks in onze eigen kermisattractie! Gedurende de dag klussen we een beetje aan boord. Er staat een centimetertje water in de bilge en we zetten de pomp aan. Die doet het niet meer blijkt. Gijs haalt ‘m uit elkaar en repareert de pomp. We sluiten de watermaker iets anders aan, want er komt lucht in de leiding. We maken de boot schoon. (De zoutkristallen dwarrelen binnen en overal zit een beetje zoutaanslag).

We vermaken ons prima aan boord met zo nu en dan een klusje, wat lezen, koken, kletsen en uitkijken over zee. Op de een of andere manier lijkt het of de dagen voorbij vliegen.’s Middags passen we de tijd aan en zetten de boordklok op Braziliaanse tijd: 4 uur vroeger dan in NL (kunnen we vast wennen…).’s Middags hebben we nog even contact met Willy (Iduna) en die bevestigt wat wij uit de werberichten hadden meegekregen. Een smalle ITCZ zone, met squalls (=een bui met regen en vaak grote windversnelling).

28 januari:  ’s Nachts is het eerst windstil en we laten het grootzeil (1 rif) staan en motoren een stukje. Ineens komt er een hoosbui aanzetten (zo eentje waar half Limburg van onder water zou staan). De regen komt loodrecht naar beneden. Je ziet geen hand voor ogen, dus zetten we de radar aan (daarop kun je de buien overigens perfect op zien aankomen). Het doghouse is dichtgeritst en we koersen verder. De boot lekt in ieder geval nergens.

Na 2 uur gemotored te hebben begint het ineens hard te waaien. De motor gaat uit en alleen op het grootzeil lopen we 7 knopen. Bij het wisselen van de wacht zetten we een 2e rif en draaien we de genua een stuk uit. De zeilen en de boot regenen in ieder geval schoon. (Want wat was de boot vies van de valwinden met rood en zwart zand op de Kaap Verden, de verstaging, vallen en andere lijnen: alles was bedekt met zand). We passeren de ITCZ zone (die maar a. 55 mijl is) en varen nu op de motor, om zo snel mogelijk de ZO passaat op te pikken. We zijn al dicht bij de evenaar en kijken uit naar onze ontmoeting met Neptunus!Om 18.00 utc kletsen we nog even gezellig met de Fiddlesticks en hopen we op wind.

29 januari;In de nacht varen we nog 2 uur op de motor en krijgen dan weer wind. Het zal de stiltevoor de storm wel geweest zijn, want het waait ineens van 0 – 35 knopen wind (3 squalls met 35kn wind of meer- en allemachtig wat gingen we hard!!). Gelukkig neemt de wind weer een normale sterkte aan.Het is warm, we zijn natuurlijk al dicht bij de evenaar en we spannen nu iedere dag een zeiltje over de kuip. Wij in de schaduw, Merak in de schaduw: wat wil de mens nog meer. Tot nu toe gaat het prima zo en voelen we ons lekker in het ritme van de dag. We zien de lange trage golven om ons heen en schatten ze zo’n 250-300 meter, geweldig om te zien.’s Nachts hebben we wel 3 uur lang hele 'zwermen' lichtgevende kwallen om de boot. Prachtig om te zien. Onze schemerlampjes van de Antlantic, zullen we maar zeggen. Het is echt een onwerkelijk gezicht. Er blijft er weleens eentje aan de windvaan hangen, maar daqt is maar van korte duur. (Dat de kwallen licht geven is overigens een afweermechanisme).

Tot nu toe is onze tocht een droomscenario. We hebben lekker gezeild en slechts 15 motoruren gehad, waarvan 12 om de doldrums door te komen! Nog zo’n 6 mijl naar de evenaar zeilen we halve wind, vol tuig, Neptunus tegemoet. (Z’n borrel staat al klaar!).We hadden van tevoren al vragen gekregen: zou je het merken als je de evenaar overgaat, is de zee anders? Nou… het was wel even mikken om die lijn over te varen, haha! Gelukkig is de kiel niet blijven hangen (nee, ook niet aan z’n drietand!). We hebben een goed gesprek gehad met Neptunus en hebben hem bedankt voor de goede zorgen zover. Raar idee eigenlijk, dat we nu op het zuidelijk halfrond zijn.

30 januari: Vandaag is het erg zonnig maar hebben we een raar zeetje en varen we redelijk oncomfortabel. We proberen verschillende zeilvoeringen uit en zijn er achter dat we vaart moeten minderen om niet op de golven te klappen. Of we moeten heel hard gaan…..maar ja, die rompsnelheid, hè?

31 januari-nog 155 mijl: We komen dichter bij ons reisdoel! En waarschijnlijk ook al in de Guiana stroom (gaat van ZO naar NW). De golven komen uit het noordoosten en de wind uit het oosten, soms zuidoosten. Er komen kruiszeeën te staan en we sturen veel met de hand. Overdag vlakt de zee gelukkig af en zeilen we (nou ja we, onze Mickey -de windvaan- dus) een fantastische 6-7,5 knoop. We liggen lekker onder helling (Merak vindt het minder) en we zijn er bijna! maar dat weet 'ie nog niet....

1 februari 2006:

Vandaag hebben we eigenlijk het meest perfecte zeildagje. Halve wind, zon, vlak zeetje, vol tuig en je normaal kunnen bewegen aan boord! We komen dichter bij de kust en zien al veel meer meeuwen en andere vogels. Een coaster, een vissersboot. En dan in de verte een paar flatgebouwen, strand en duinen. We zeggen tegen elkaar: ”zitten we wel goed?, zou het Oostende zijn?“. Dan kijken we naar links, uh nee, geen Blankenberge, pfffff gelukkig ! En… zoals ook aan de Belgische kust, duurt het ook aan de Braziliaanse kust uren voordat de flatgebouwen dichterbij komen. Zo’n 5 mijl uit de kust zeilen er kleine houten vissersbootjes om ons heen. We zwaaien en de vissers zwaaien enthousiast terug. We varen de rivier naar Natal op. We passeren een grote brug in aanbouw en zien dan links de ankerplek waar we naar toe wilden. We gaan om 18.00 UTC/GMT in Natal voor anker met uitzicht op de 'jachthaven', een mangrovebos en palmbomen, met op de achtergrond de torenflats van de 'big city'.

1596 mijl in 12 dagen en 1. We nemen een aankomstdrankje om dat te vieren!

Terwijl we in de kuip zitten genieten we van het uitzicht om ons heen. Om ons heen cirkelen hoog in de lucht 2 arenden (wat een spanwijdte) en er komen een paar inheemse vogels aan boord. Vogels die we niet kennen: gele, zwart-witte, ‘rare’ duifjes. Grappig in het uur dat we hier liggen hebben we al meer vogels aan boord gehad dan we op de Kaap Verden ooit gezien hebben!

De volgende ochtend gaan we naar Natal, voor het ‘documentencircus’ zullen we maar zeggen. (Douane, gezondheidsdienst-dat is echt een lachertje!, policia maritime en het havenkantoor van Natal). Om  bij deze instanties te komen, lopen we zo’n 1 ½ kilometer langs de haven, komen bij de visafslag (waar dorades liggen, zo groot hebben we ze nog nooit gezien). Onderweg proberen we bij een stalletje onze eerste cocosnoot. Er wordt een opening in geslagen, rietje erin en drinken maar! Fris, maar niet melkachtig. Overal zie je van die stalletjes met frisdranken, fruit en snakcs.

We maken kennis met de andere ‘bootjesmensen’ van de ankerplek. (Fransen x2, Spanjaardenx2, Italianenx2) op het terrein van de jachtclub en brengen een gezellig middagje door. Ze vertellen ons graag alle wetenswaardigheden en tips over Natal en Brazilië. Sommige zijn hier al een paar maanden of zelfs langer.

Voor ons dus nog veel te ontdekken en te zien!